هنر ایران اسلامی
دسته بندی سایر گروه ها
بازدید ها 160
فرمت فایل doc
حجم فایل 21 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 20
5,000 تومان
هنر ایران اسلامی

فروشنده فایل

کد کاربری 1079
کاربر

هنر ایران اسلامی 

چون اسلام در قرن هفتم میلادی،‌ بخشهای عمده‌ای از جهان متمدن را فرا گرفت، چهره بسیاری از كشورها دگرگون شد. با ورود تدریجی اسلام به این كشورها، نژادهای گوناگون، از اسپانیا تا هند در ساختن تمدن تازه كه «تمدن اسلامی» نام دارد، شریك شدند. پیداست كه در این میان سهم همه ملتها یكسان نیست و آنهایی كه با میراثهای غنی پیش می‌آمدند، در ساختن بنای فرهنگی تازه اثربخش‌تر بودند.

از جمله كشورهایی كه در این تمدن سهم عمده دارد، ایران است. پس از فتوح، ایران دین اسلام را پذیرفت و ایرانیان هیچ مانعی نمی‌دیدند در همان جایی كه پدرانشان «اهورمزدا» را پرستش می‌كردند، اكنون خدای یكتا، را ستایش كنند. شاید در نتیجه همین طرز فكر بود كه در همان اوایل،‌ آتشكدههای دوره ساسانی را تبدیل به مسجد كردند. مسجد یزدخواست (بین اصفهان و شیراز) یكی از این مساجد است. با انتشار بیشتر اسلام در این سرزمین، در هر گوشه‌ای ساخت مساجد آغاز شد.

مساجد اولیه طرح و نقشه بسیار ساده‌ای داشتند. گو اینكه از معماری اولیه این دوره، نشانه‌های اندكی به دست آمده، امّا با توجه به همین نمونه‌ها می‌توان گفت كه طرح ونقشه این مساجد شامل یك صحن یا حیاط مستطیلی در وسط سلسله طاقهایی در اطراف ودر سمت جنوب، یعنی قبله، شبستانی است كه به كمك ستونهایی،‌ سقف بر آن سایه گسترده است. در این قرون، معماران ایرانی چندان به دنبال ابداع نبودند،‌ بلكه تنها می‌كوشیدند آنچه را موجود بود، كامل‌تر كنند. گنبدهای سنگین ساسانی در این زمان بر فراز پایه هشت ضلعی منظمی قرار گرفت و مساجد به تقلید طرحهای محلی، به صورت بناهایی شبیه چهارطاقی ساسانی ـ البته به صورت كامل‌تر ـ بنا شد.

كیفیت بنای پایه‌ها و ستونها و احداث ایوان بلند و طویل و به كار بردن مصالح ساختمانی و تزیینات آجری و گچبری در مساجد این دوره، عناصر ساختمانی ساسانیان را در معماری مسجدسازی نشان می‌دهد و نفوذ معماری ساسانی در بناهای مذهبی به درجه‌ای می‌رسد كه به تدریج اصول معماری اسلامی بر شالوده معماری ساسانیان پایه‌گذاری می‌شود.

 

همان‌طوری كه گفته شد، از معماری اولیه دوره اسلامی در ایران نمونه‌های اندكی بر جای مانده است: بناهایی مانند تاریخانه دامغان، مسجد جامع نائین،‌ مسجد جامع شوشتر و چند بنای دیگر، نمونه‌های اندكی است از آن زمان كه بعضی از آنها از میان رفته یا تغییر شكل یافته‌اند.

كهن‌ترین مسجدی كه از این دوره بخوبی مانده، مسجد تاریخانه دامغان است. گرچه كتیبه‌ای كه تاریخ بنای این مسجد را معلوم كند، وجود ندارد، ولی ازسبك معماری بنا می‌توان آن را متعلق به اواسط قرن دوم هجری دانست. مسجد بسیار ساده و عبارت است ازحیاطی مربع شكل و تالاری ستون‌دار در سمت قبله و یك ردیف رواق در اطراف حیاط، مناره مسجد متعلق است به دوره سلجوقیان، زیرا بر بدنه آجری آن، كتیبه‌ای به خط كوفی نصب شده است. اهمیت این مسجد نه تنها به خاطر سبك اولیه آن است، بلكه از این روست كه بسیاری از اسلوب ساختمان دوره ساسانی را نیز داراست.

مسجد جامع نائین یكی دیگر از معروف‌ترین بناهای این دوره، در زمان آل بویه (اواخر قرن سوم یا آغاز قرن چهارم قمری) ساخته شده است.

این مسجد شامل حیاطی چهارگوش است كه در سه سوی آن تالارهای ستوندار و در طرف شمال یك ردیف رواق ساخته شده است. صحن مسجد به گونه‌ای است كه گویا معمار یا سازنده آن به طرح بناهای چهار ایوانی نظر داشته است؛ زیرا طاقهای میانی آن ازدیگر طاقها بلندتر و وسیع‌تر است. دیوارها، طاقها و جرزها و قسمت محراب با گچبری تزیین شده است. گچبری بسیار متنوع این مسجد از ویژگیهای هنری آن محسوب می‌شود. اهمیت دیگر این مسجد، وجود منبر و در چوبی آن است، هنر معماری اولیه اسلام در ایران را به ساخت بنای مسجد نمی‌توان محدود كرد: در این دوره ساختن مقبره هم مرسوم بود و از سده چهارم قمری به بعد برپایی مقبره و برجهای مقبره‌ای رواج داشت و آرامگاههایی از آن زمان به جای مانده است. از جمله می‌توان به مقبره اسماعیل سامانی در بخارا و برج قابوس در شهر كنونی گنبدقابوس اشاره كرد. در باره موارد استفاده از این مقبره‌ها و برجهای مقبره‌ای گفته‌اند كه این برجها،‌ راهنمای مسافران و كاروانیان در بیابانها بوده است یا اگر كسی از كاروانیان فوت می‌كرد، در این آرامگاهها یا برجها، كه یقیناً بانی آنها هم در آنجا دفن بود، به خاك سپرده می‌شد. نمونه‌های بسیاری از این گونه مقابر در دوره‌های بعدی در گوشه و كنار سرزمین ایران بنا شده است، چون برج رسكت در قائم‌شهر، برج لاجیم در سوادكوه مازندران، برج رادكان در كردكوی گلستان و برج مقبره‌ای پیر علمدار در دامغان. این برجها معمولاً در جاهای رفیع و به شكل مدور با كلاهكی مخروطی و نیم كره ساخته شده‌اند.

سلجوقیان 

سلجوقیان طایفه‌ای از تركان غـُز بودند كه در دشتهای نزدیك دریاچه آرال و سواحل شرقی دریای مازندران و در دره‌های سیحون و جیحون سكونت داشتند. پس از مرگ سلطان محمود غزنوی طغیان كردند و سركرده آنها طغرل بیك در مدتی كوتاه توانست شمال ایران و سپس جنوب و غرب و به سال 450 ق. بغداد را تصرف كند. تركان سلجوقی توانستند قلمرو حكومت و فتوحات و كشورگشایی خود را تا سواحل مدیترانه ومرزهای امپراتور روم شرقی و تا بین‌النهرین و آسیای صغیر و قفقاز گسترش دهند و در 470ق. حكومت آنها، امپراتوری زمان بود.

در دوره سلجوقیان، هنر ایرانی گامی بزرگ برداشت و تاریخ هنر ایران، یكی از درخشان‌ترین دوره‌های خود را در این روزگار سپری كرد. در این زمان، شهرهای اصفهان، مرو، نیشابور،‌هرات و ری مركز و مجمع صاحبان هنر و پیشه بوده است واكنون بسیاری از آثار این هنرمندان، در موزه‌های داخلی و خارجی دیده می‌شود. شاهكارهای هنری این هنرمندان شامل معماری، سفال‌سازی، فلزكاری، كتابسازی، خطاطی، تذهیب، نگارگری و بافندگی است. به همین سبب دوره سلجوقی از لحاظ شیوه كار هنری در تاریخ ایران مشهور است.

هنر معماری در این دوره درخشان و شكوفا به درجه كمال رسید و هنرمندان و معماران چیره‌دست آثار فراوانی پدید آوردند. سلجوقیان در معماری به عوامل و عناصری دست یافتند كه با آنها بتوان مسجدی بزرگ با حیاط مركزی و چهار ایوانی و تالار مربع گنبددار، بناهای بزرگ به وجود آورد. این شیوه ساختمان،‌ اساس معماری مذهبی و كاروانسرا و مدرسه‌سازی ایران است. در این زمان مسجد درشكل تكامل یافته ایرانی خود دارای این ویژگیها شد. در ابتدا محور طولی بنا، سر در ایوان قرار دارد كه در برابر آن صحن باز واقع است. دو ایوان در محور طولی و دو ایوان در محور عرضی قرار دارند و شبستانهای گنبددار در پشت طاقنماها واقع شده‌اند و در انتهای محور طولی مسجد، محراب جای گرفته است. این نوع نقشه و طرح را می‌توان درمساجد جامع اصفهان، مسجد جامع زواره نزدیك اردستان، مسجد جامع اردستان، مسجد قزوین و مسجد جامع گلپایگان، دید. امّا كامل‌ترین نمونه چهار ایوانی مسجد جامع اصفهان است كه مجموعه كاملی از تزیینات دوره اسلامی ایران را دربردارد. این بنای تاریخی كه به دستور ملك شاه سلجوقی ساخته شد، در حقیقت مجموعه‌ای است ازتحولات معماریها و آثار هنری ایران در هزار سال اخیر. دو گنبد خواجه نظام الملك در قسمت جنوبی و گنبد تاج‌الملك در قسمت شمالی مسجد، از نظر تكنیك و زیبایی اثر بسیار چشمگیری از دوره سلجوقی است. بنابه گفته پروفسور آرتور اپهام پوپ : «داخل گنبد تاج‌الملك، معماری گوتیك را به خاطر می‌آورد». ایوانهای چهارگانه مسجد هر كدام شاهكاری از هنرهاست .

شبستانهای مسجد و همچنین محراب زیبای اولجایتو محمد در پشت ایوان غربی ازجمله زیباترین آثار هنری ایران به شمار می‌روند. در این مسجد زیبا و كامل بجز سبكهای مختلف معماری، انواع خطوط كوفی، ثلث و نستعلیق به كار رفته است. علاوه بر مسجد باید از مدرسه‌ها وكاروانسراها و مقبره‌های این دوره هم نام برد. طبق مدارك تاریخی، تعداد بسیاری مدارس در شهرهایی چون بغداد،‌ نیشابور، توس،‌ اصفهان، هرات، بلخ و ری بنا شده بود. بخش اعظم بناهای غیرمذهبی در این دوره، شامل كاروانسراهاست. اگرچه شبكه راه و ایجاد جاده‌های خوب، شاهرگ حیاتی تجارت یك كشور محسوب می‌شود، امّا در گذشته‌های دور، بدون وجود كاروانسراها و مسافرخانه‌ها و ایستگاههای میان راه،‌ استفاده مطلوب از جاده امكان نداشت. یكی ازكامل‌ترین كاروانسراهای این دوره «رباب شرف» در 70 كیلومتری جنوب سرخس در راه قدیمی نیشابور ـ مرو است. با وجود خرابیهای ناشی ازمرور زمان، هنوز بسیارزیبا و كامل است. این كاروانسرا دو حیاط در شمال و جنوب دارد و در هر یك از این حیاطها چهار ایوان ساخته شده است. در اطراف حیاطها، اتاقهای متعددی وجود دارد كه جای اقامت و استراحتگاه كاروانیان بوده است.

مقبره‌های دوره سلجوقی به دوگونه مختلف ساخته شده‌اند: به شكل برج و به شكل گنبد، با طرحهای چهار ضلعی، چند ضلعی، دایره یا ترك‌دار بیشتر مقبره‌های این دوره دو طبقه‌اند: طبقه بالا مسجد وطبقه زیر یا دخمه جای دفن اجساد. درون بیشتراین مقبره‌ها را یك سقف یا قبه نیم دایره شكل و در خارج، متناسب با بدنه مقبره با گنبد هرمی یا مخروطی یا قبه‌ای پوشانیده شده‌اند. از نمونه‌های خاص این نوع معماری است. مقبره سلطان سنجر در مرو و گنبد سرخ در مراغه، و سه گنبد در ارومیه،‌ با طرح دایره‌وار و برج مهماندوست دامغان و برج طغرل در شهر ری با طرح ترك‌دار. برجهای خرقان و برج دماوند و گنبد علی در ابركوه و گنبد كبود در مراغه (هشت و ده ضلعی هستند).

باید به تزیینات ساختمانها هم نظری بیفكنیم:‌ سطوح خارجی دیوار بناها با آجر نماسازی می‌شده‌اند. كاربرد آجر در معماری این دوره بسیار رواج پیدا كرد و از انواع طرحهای هندسی در آجر استفاده می‌شد. هنر آجرتراشی و تزیینی بنا با آجرهای تراشیده، از قرن پنجم قمری در ایران معمول بوده است. در كنار این تزیینات بسیار زیبای آجری، كتیبه‌ها و خطوط تزیینی،‌ با استفاده از آجر تراشیده، یكی از ویژگیهای معماری سلجوقیان است.

ظروف سفالینی سلجوقیان هم به زیبایی كاشیهای آن دوره ساخته می‌شد. ظروف باقی مانده ازاین دوره از نظر تزیین و رنگ‌آمیزی شامل ظروف مینایی، طلایی، فیروزه‌ای و ظروف سفید هستند كه اغلب بدنه این ظروف با مجالس بزم، رزم یا شكار مزین شده‌اند؛ به گونه‌ای كه می‌توان بهترین مینیاتور زمان سلجوقیان را در روی ظروف سفالی آن مطالعه كرد.

شیشه‌های دوره اسلامی كه آغاز آن (قرن هفتم و هشتم میلادی) قرن اول قمری است، از آمیختگی میان تمدنهای امپراتوری روم شرقی (بیزانس) و پارت و ساسانی،‌ در ایران حاصل شده است. با توجه به اشیاء شیشه‌ای كشف شده، این هنر در سمرقند،‌ شهر ری،‌ جرجان و نیشابور رونق بسزایی داشته است. وجود اشیاء متعلق به سده پنجم تا اوایل سده هفتم قمری حكایت از رونق صنعت شیشه‌گری در دوره سلجوقی می‌كند و با كشف اشیای شیشه در جرجان ونیشابور می‌توان نواحی خراسان و گرگان را از جمله مراكزساخت اشیای شیشه‌ای دانست.

در این زمان همراه با پیشرفت كلی و كیفی هنر سفال‌سازی وشیشه، صنعت فلزكاری نیز مانند دیگر هنرها راه كمال می‌پیمود. برخی از این ظروف را به طور مشبك‌ ساخته و برخی دیگر را با نقوش كنده‌كاری زینت داده‌اند. در این صنعت، ترصیع‌كاری به ویژه نقره‌كوبی در تصاویر وكتیبه‌ها بسیار دیده می‌شود. در این زمان «خراسان» در امرتولید آثار فلزی دارای موقعیت ممتازی بوده است. ادامه این هنر را می‌توان در این زمان در بین‌النهرین و در موصل پی گرفت. علاوه بر ظروف مفرغی و برنجی،‌ آثار طلایی و نقره‌ای فراوانی از دوره سلجوقیان در دست است كه ثابت می‌كند جواهرسازی هم دراین زمان رونق داشته است.

بافندگی ازصنایعی است كه همیشه در ایران مقامی والا داشته و وتكه پارچه‌ای كه از این دوره به دست آمده است، حاكی از وجود صنعت پارچه‌های ابریشمی در دوره سلجوقیان است. این پارچه‌ها چندان ظریف و زیبا هستند كه با تغییر نور تغییررنگ می‌دادند. صنعت نساجی این زمان از نظر بافندگی، ابتكار انواع طرحها و زیبایی و تنوع رنگها به درجه‌ای عالی رسیده است و شهرهای ری، كاشان و یزد مراكز بزرگ و هم بافندگی این عصر بوده‌اند. صنعت قالی بافی هم در دوره سلجوقیان رواج داشته است. شكی نیست كه ایران در قالی‌بافی بزرگترین مركز شرق بوده و دیگرمراكز در این فن از او تقلید و اقتباس كرده‌اند. كهن‌ترین قالیهای معروف ایران مربوط به قرن ششم قمری در دوره سلجوقیان است. امّا فراموش نباید كرد كه فرش پازیریك در دوره هخامنشیان و همچنین قالی چهارفصل یا بهارستان دوره ساسانیان از شاخص‌ترین نمونه‌های قالی هنری در ایران به شمار می‌روند.

ایلخانیان و تیموریان 

مغولان همچون سلجوقیان با خود متاع فرهنگی وفكری ناچیزی به ایران آوردند. امّا در مواردی ازصنعت و هنر به پایه بلندی رسیدند، از جمله مینیاتورسازی و نقاشی و تذهیب كتاب از این عصر آغاز شد. مغولان به تدریج در برابر هنرهای ایران تحت تأثیر فرهنگ ایران و فرهنگ اسلامی قرارگرفتند و با پذیرفتن دین اسلام حامی علم و ادب و هنرهای اسلامی شدند، به طوری كه دربار آنان در بغداد، تبریز و سلطانیه مركز اهل علم و رجال ادب و هنر گردید. شهرهای مراغه،‌ تبریز و سلطانیه از مراكز مهم قدرت سیاسی در این عهد بودند. رصدخانه معروف مراغه، و تأسیس شهر سلطانیه مربوط به این زمان است. در این دوره بناها،‌ به ویژه ساخت مقبره‌ها و آرامگاه‌های برج مانند به همان شیوه دوره سلجوقیان ادامه یافت. همچنین نقشه چهار ایوانی كه ازپیش متداول بود، دردوره ایلخانیان نیز برای بناهای مذهبی مانند مسجد وبناهای غیرمذهبی مانند كاروانسرا به كار می‌رفت.

معماری دوره مغول، مانند دوره سلجوقیان، هم جنبه عمومی داشت و هم جنبه محلی و همان‌طور كه بنای مسجد جامع اصفهان دوره سلجوقی برای معماران دیگر مساجد سرمشق بود، معماران دوره مغول روشهای مراكز بزرگ مثل سلطانیه را اقتباس می‌كردند و در كنار سنتهای محلی به كار می‌بردند. همچنین در دوره مغول به تزیینات بناها بسیار توجه می‌شد. این امتیازات از مشاهده مسجد جامع ورامین، مسجد گوهرشاد مشهد و مسجد كبود تبریز به خوبی ثابت می‌شود.

سردر مسجد ورامین با كاشیها و آجرهای قهوه‌ای رنگ تزیین یافته است. این مسجد نه تنها از لحاظ ساختمان عظیم و گنبد آجری آن اهمیت دارد، بلكه به خاطر تزیینات كاشیكاری معرق و گچبری و كتیبه‌های تاریخی آن جزء آثار مهم هنری ایران به شمار می‌رود.

مسجد گوهرشاد اگرچه سر در و مدخل مستقلی ندارد و یكی از مجموعه بناهای آستانه امام رضا(ع) است،‌ امّا طاق عظیم ورودی آن مملو از كاشیكاری و كتیبه‌های مفصلی است. بنای مسجد گوهرشاد از هر جهت زیبا و كامل و یكی ازشاهكارهای معماری دنیاست. مسجد كبود تبریز از بهترین بناهای قرن نهم قمری است كه در زمان جهانشاه قراقویونلو به دستور دخترش صالحه خاتون بنا شده است. نقشه این مسجد شباهت چشمگیری به نقشه مساجد عثمانیها دارد. این مسجد اگرچه فاقد صحن و حیاط مركزی است، امّا صحن مركزی كه با گنبد پوشیده شده، به صورت چهار ایوانی ساخته شده است. ورودی مسجد با تزیینات كاشیكاری در كمال زیبایی و ظرافت زینت شده است. دراین كاشیها رنگهای آبی روشن،‌ آبی پررنگ، خاكستری و سبز چمنی وپررنگ به كار رفته و در برخی موارد، گل و بوته و شاخه‌هایی با طلاكاری در آن دیده می‌شود. كاشیكاری و رنگ‌آمیزیها در این مسجد همان‌گونه است كه هنرمندان در تزیین و تذهیب صفات كتابها به كار می‌بردند.

علاوه بر معماری مساجد این دوران، باید به مقبره‌ها یا آرامگاه‌های این زمان هم اشاره كرد. مانند گنبد سلطانیه كه یكی از زیباترین بناهای اسلامی و شاهكاری از معماری دوره ایلخانی است. بنای عظیم گنبد سلطانیه یا مقبره سلطان محمد اولجایتو (خدابنده) كه در اوایل قرن هشتم قمری در نزدیكی زنجان ساخته شده است. بلندی این بنای هشت ضلعی منتظم قریب 50 متر و بدنه اصلی گنبد و تمامی ساختمان با آجر ساخته شده كه روی آن با كاشی فیروزه‌ای، لاجوردی و آبی تزیین شده است. گنبد از بیرون، یكپارچه ازكاشی فیروزه‌ای پوشیده شده و در قاعده آن یك نوار پهن مزین به خط كوفی، تماس رنگ روشن فیروزه‌ای را با آبی پررنگ لاجوردی، مقرنس‌ها را متعادل می‌كند. این گنبد را طوری ساخته‌اند كه بدون ساختن ابنیه متصل و مجاور به آن با ابتكارات هوشمندانه فشارهای جنبی گنبد را به جانب زمین منحرف كرده‌اند. در هشت گوشه یعنی محل تقاطع اضلاع بدنه ساختمان مناره‌هایی به ارتفاع 5/3 متر تعبیه شده كه فشار وارده گنبد را عموداً خنثی نماید.

طرح بنای این گنبد كه از بناهایی مانند مقبره اسماعیل سامانی و مقبره سلطان سنجر در مرو الهام گرفته، به عنوان سرمشق و مدل در بناهای دیگر،‌ در ایران یا خارج ایران مورد استفاده قرار گرفته است، مانند مقبره امیرتیمور و تاج محل در هند، گنبد غفاریه در مراغه،‌ مقبره علاءالدین در ورامین، مقبره تیمور در سمرقند،‌ هر كدام زیبایی خاص خود را به نمایش گذارده‌اند. تزیینات آجركاری و كاشیكاری رنگی گنبد غفاریه كه با طرح هندسی و گل بوته آرایش شده یا خطوط هندسی زیبای مقبره علاءالدین توأم با مقرنسهای زیر كلاهك مخروطی آن یا گنبد كاشیكاری فیروزه‌ای رنگ با طرح ترك‌دار در مقبره تیمور، از زیباترین و چشمگیرترین بناهای این دوران هستند. جلوه‌های این زیباییها را می‌توان در دیگر بناهای این دوره مثل كاروانسراها و مدرسه هم دید. ایلخانیان برای توسعه و پیشرفت اقتصاد در نقاط كشور؛ به ویژه در ناحیه شمالی و آذربایجان تعداد بسیاری راههای ارتباطی ساختند و برای آسایش كاروانیان در مسیر این راهها و جاده‌ها كاروانسراهای بزرگ و زیبایی با توجه به اقلیم احداث كردند. چون كاروانسراهای سرچم در بین راه زنجان و میانه، یا رباط سپنج در 50 كیلومتری شمال شاهرود.

در نزدیكی مرزافغانستان در چهار كیلومتری شرق شهر خواب و كنار دهكده خرگرد، مدرسه غیاثیه را به سال 848ق./ 1445م. دو معمار ایرانی، استاد قوام‌الدین شیرازی و غیاث‌الدین شیرازی بنا كردند. بانی این مدرسه،‌ خواجه غیاث‌الدین پیراحمد خوافی وزیر سلطان شاهرخ بهادر تیموری است. این مدرسه،‌ یكی از مدارس كامل چهارایوانی نیز هست. كاشیهای معرق و آجرهای تزیین شده مدرسه شهرتی خاص دارند.

دوره مغول از لحاظ هنری، مانند زمان سلجوقیان عصر ابتكار و ابداع نبود،‌ با اینهمه در پاره‌ای بخشهای هنری، پیشرفتهای عمده‌ای حاصل شد. در معماری به آرایش وتزیین بیشتر از طرحهای جدید توجه می‌شد. مینیاتورسازی ایران و نقاشی كتاب از این دوره آغاز شده و در آسمان هنر ایران درخشید. فن كتابت و استنساخ كتاب در دوره تیموریان به اوج عظمت و كمال خود رسیده است.

همچنین باید افزود كه بر قطعات باقی مانده ظروف سفالی لعابدار این دوران تأثیر صنایع چینی كاملاً مشهود است و می‌توان چنین حدس زد كه از جمله كالاهای وارداتی دراین دوره ظروف چینی بوده است وسفال‌سازان ایرانی نیز به تقلید از این ظروف پرداخته‌اند. امّا در امر كاشیكاری باید گفت كه در این راه تكامل و پیشرفت بسیاری صورت گرفت. در میانه این كاشیها معمولاً شكل انسان یا جانور به صورت لعاب داده و برّاق نقش شده است ونوشته دور آن به رنگ سفید بر زمینه سورمه‌ای است. نیز در این دوره، محرابهایی با كاشی ساخته شده كه در نوع خود بی‌نظیرند. به طور كلی می‌توان گفت كه صنعت كاشی‌سازی با بهترین رنگها و لعابها و بریدن كاشی به قسمتهای ریز برای تشكیل قطعات بزرگ موزاییك یا معرق درزمان مغول و به ویژه در عصر تیموریان تكامل یافت وبه اعلاء درجه ترقی رسید.

فایل های مرتبط ( 10 عدد انتخاب شده )
8250 ایمیل فعال كاربر ایرانی
8250 ایمیل فعال كاربر ایرانی

دانلود کارت ویزیت برای فروش لوازم ایمنی و آتش نشانی
دانلود کارت ویزیت برای فروش لوازم ایمنی و آتش نشانی

مجموعه 450 شکلک متحرک بسیار زیبا و منحصر به فرد (gif)
مجموعه 450 شکلک متحرک بسیار زیبا و منحصر به فرد (gif)

پروپوزال شبکه عصبی مصنوعی
پروپوزال شبکه عصبی مصنوعی

چرا در هنگام غروب خورشید نارنجی می شود؟
چرا در هنگام غروب خورشید نارنجی می شود؟

بانک ایمیل کاربران فعال اینترنت
بانک ایمیل کاربران فعال اینترنت

اکسل دبیرخانه و یا اتوماسیون اداری (دفتر اندیکاتور)
اکسل دبیرخانه و یا اتوماسیون اداری (دفتر اندیکاتور)

اسکریپت ارسال ایمیل گروهی + بیست میلیون جیمیل فعال ایرانی
اسکریپت  ارسال ایمیل گروهی + بیست میلیون جیمیل فعال ایرانی

بانک ایمیل جدید
بانک ایمیل جدید

کتاب کسب درامد دلاری از گوگل ادسنس
کتاب کسب درامد دلاری از گوگل ادسنس

پشتیبانی از تمامی بانک ها-فایل یار

بالا